Komunikat - Synthos AgroKomunikat |

Komunikat

  • /A

Choroby rzepaku wciąż groźne

Rzepak należy do najważniejszych roślin oleistych uprawianych w Polsce. Co roku jest atakowany przez wiele groźnych chorób grzybowych, powodujących kilkunastoprocentowe straty w plonach. Warunkiem skutecznej ochrony jest właściwie dobrany i w odpowiednim terminie zastosowany fungicyd.

W okresie kwitnienia rzepaków szczególną uwagę należy zwrócić na zgniliznę twardzikową i czerń krzyżowych.

Czerń krzyżowych (Alternaria brasicae) jest jedną z najczęściej występujących chorób roślin krzyżowych. W Polsce, na rzepaku, czerń krzyżowych występuje pospolicie i powoduje duże szkody obniżając plon i pogarszając jakość nasion. W sprzyjających warunkach tj. podczas ciepłej i wilgotnej pogody obniżka plonu nasion może sięgać nawet 95-100%. Jeżeli w okresie wykształcania łuszczyn i dojrzewania nasion rzepaku panują wysokie temperatury i wysoka wilgotność powietrza choroba może przybrać charakter epidemii. Jeżeli w połowie czerwca będziemy mieli do czynienia z 95-100% wilgotnością względną powietrza przez co najmniej 18 godzin i wysoką temperaturą  21-27°C  przynajmniej przez 3 kolejne dni, może dojść do masowego rozwoju choroby. Objawy choroby w postaci brunatnych plamek widoczne są na wszystkich częściach rośliny: na liścieniach, liściach, łodygach i łuszczynach. Najbardziej groźne jest porażenie łuszczyn, do wnętrza których grzyb łatwo przerasta. W łuszczynach wcześnie porażonych nasiona nie wykształcają się lub są słabo rozwinięte. Na łuszczynach starszych występują liczne, nekrotyczne plamki często zlewające się ze sobą. Plami te najliczniej występują w okolicach szwu łuszczyn. W wyniku choroby młode łuszczyny ulegają zniszczeniu, a starsze przedwcześnie zamierają i zasychają  kurcząc się. Wskutek tego łuszczyna pęka powodując masowe osypywanie się nasion, które choć mają normalną wielkość to są zielone i niedojrzałe. To powoduje znaczne straty w plonach. Źródłem choroby mogą być resztki pożniwne, nasiona i chwasty.

Zgnilizna twardzikowa jest jedną z najgroźniejszych chorób rzepaku wywoływaną przez grzyb Sclerotinia sclerotiorum. Źródłem choroby są sklerocja (zarodniki przetrwalnikowe), które znajdują się w glebie lub w zanieczyszczonym materiale siewnym. Chorobie sprzyjają duża wilgotność gleby oraz powietrza i optymalna temperatura około 16-22°C w okresie kwitnienia rzepaku. Zgnilizna twardzikowa powoduje duże straty w plonie nasion i znacząco obniża jego jakość. Dzieje się tak, ponieważ  porażone przez grzyb łodygi mają utrudnione przewodzenie składników pokarmowych i wody i w okresie dojrzewania wyłamują się w miejscu porażenia nie dostarczając tym samym asymilatów do dojrzewających łuszczyn. W warunkach sprzyjających rozwojowi choroby, jej przebieg może przybierać gwałtowną formę. Chorobarozwija się w drugiej połowie kwietnia i w maju. Pierwsze objawy mogą pojawić się już na przełomie maja i czerwca.Widoczne są od fazy kwitnienia rzepaku przede wszystkim na łodygach, a w przypadku gdy czas infekcji jest opóźniony, to także na rozgałęzieniach łodygi i na łuszczynach. Początkowo pojawiają się jasnoszare plamy, często koncentryczne, które stopniowo się powiększają, by na koniec zająć cały obwód łodygi. Objawy chorobowe występują na łodydze, kilkanaście centymetrów nad ziemią. Łodyga na pewnym odcinku, niekiedy kilku centymetrów staje się jasnoszara. Wnętrze łodyg przerasta biała grzybnia, która może także występować na powierzchni plam. Wewnątrz porażonej części łodyg, a czasem i na zewnątrz powstają różnej wielkości sklerocja (przetrwalniki), barwy czarnej lub szaroczarnej.  Porażenie łodyg powoduje gwałtowne więdnięcie i przedwczesne zasychanie całych roślin.Następnie zamierają i łamią się. Przedwczesne zamieranie roślin prowadzi najczęściej do masowego osypywania się nasion i strat w plonowaniu. Sklerocja grzyba mogą przetrwać w glebie kilkanaście lat, stąd tak ważne jest zwalczanie tej choroby.

Zgniliznę twardzikową zwalczamy, gdy rozpoczyna się kwitnienie rzepaku, a gleba, w której znajdują się przetrwalniki grzyba, jest wilgotna. Są to bowiem warunki korzystne do rozwoju grzyba. Sygnałem do wykonania zabiegu jest obecność pojedynczych jasnoszarych plamek na łodygach lub opadanie płatków kwiatowych.

Na plantacjach rzepaku, gdzie duży problem stanowi zgnilizna twardzikowa czy czerń krzyżowych, zaleca się opryskiwanie roślin fungicydem Tores 250 EC. Jest to najlepszy preparat do przeprowadzenia zabiegu zapobiegawczego, ale też interwencyjnego. Środek jest bardzo szybko pobierany przez liście opryskiwanych roślin i równomiernie w niej rozprowadzany. Przemieszcza się systemicznie co oznacza, że wnika głęboko w tkankę roślin i oddziałuje na poszczególne ich układy zapewniając długie działanie zapobiegawcze i lecznicze (do 120 godzin po infekcji). Warto wiedzieć, że jest to najdłuższe działanie interwencyjne ze wszystkich preparatów dostępnych na rynku. Ma to szczególne znaczenie zwłaszcza, gdy występują kilkudniowe opady. Tores 250 EC jest w formie koncentratu do sporządzania emulsji wodnej. Zawiera w swym składzie substancję czynną difenokonazol, związek  z grupy triazoli, w ilości 250 gram na 1 litr produktu. Każdy użytkownik tego  środka powinien pamiętać, że stosuje się go wyłącznie w temperaturze powietrza przekraczającej 12°C, gdyż tylko w takich warunkach można będzie uzyskać maksymalną  skuteczność  w zwalczaniu chorób. Im niższa temperatura, tym wolniejszy jest przebieg procesów fizjologicznych zachodzących  w komórce rośliny i tym samym  gorsza jego skuteczność. Tores 250 EC należy stosować w fazie kwitnienia (od początku fazy kwitnienia do pełni kwitnienia kiedy to 50% kwiatków jest otwarta- BBCH 60-65) w dawce 0,5 l/ha, maksymalnie 1 raz w sezonie.

Należy pamiętać, że jeśli wykonywany jest więcej niż jeden zabieg, w miarę możliwości powinno się stosować środki z różnych grup chemicznych, by uniknąć zjawiska uodpornienia się chorób na daną substancję aktywną.

Wykonanie takiego zabiegu  w optymalnych warunkach pogodowych i optymalnych fazach rozwojowych rzepaku pozwoli zabezpieczyć  plantacje rzepaku przed wystąpieniem chorób, aż do zbioru nasion.

Autor: Małgorzata Dulska – Ekspert ŚOR Synthos AGRO

© 2017 Synthos. All rights reserved.