Komunikat

  • /A

Nawozy naturalne - do kiedy stosować?

Nawozy naturalne mogą stanowić cenne źródło materii organicznej w glebie, a także dostarczać niezbędnych składników pokarmowych uprawianym roślinom. Zastosowanie nawozów naturalnych w dużej mierze przyczynia się do zwiększenia zawartości azotu ogólnego i próchnicy w glebie, a także może inhibować procesy zakwaszania gleby oraz wpływać pozytywnie na sorpcję wymienną.

Bardzo często zadajemy sobie pytanie: jaki nawóz naturalny najlepiej zastosować, czym się różnią, a również kiedy jest najbardziej właściwy termin stosowania nawozów naturalnych? Nawozy naturalne możemy podzielić na nawozy pochodzenia zwierzęcego: gnojówka, gnojowica, obornik, pomiot ptasi lub guano (odchody ptaków morskich); nawozy pochodzenia roślinnego np., słoma, a także kompost (nawóz pochodzenia roślinnego i zwierzęcego).  

Gnojówka oraz gnojowica pochodzą z przefermentowanych odchodów zwierzęcych, ale w przypadku gnojówki przeważają produkty fermentacji moczu w odniesieniu do gnojowicy. Bezpośrednio przed zastosowaniem tego typu nawozów należy ich rozcieńczyć, a dopiero później wykorzystać do nawożenia pól uprawnych.  Nie należy jednak mylić gnojowicy oraz gnojówki, ponieważ są to dwa odmienne nawozy naturalne.  Gnojowica zazwyczaj pochodzi z chowu bezściółkowego oraz składa się z moczu oraz kału poddanego procesowi fermentacji, zaś gnojówka pochodzi z chowu ściółkowego i w głównej mierze składa się z moczu, przechodzącego przez ściółkę do odpowiednich zbiorników. Aby wprowadzić odpowiednią dawkę gnojówki lub gnojowicy należy najpierw określić zawartość azotu w tych nawozach naturalnych.

Obornik jest nawozem zawierającym niezbędne dla roślin makroskładniki i mikroskładniki, a zawartość azotu wynosi około 5 mg/kg. Nawóz ten jest mieszaniną przefermentowanych odchodów zwierzęcych stałych oraz płynnych, wymieszanych ze ściółką. Od zastosowania obornika ostatnio bardzo często się odchodzi na rzecz nawozów mineralnych, które zawierają składniki pokarmowe w większej mierze dostosowane do potrzeb nawozowych roślin. Poza tym bardzo często obornik naturalny w swoim składzie może zawierać nieprzetrawione nasiona różnego pochodzenia, co po nawożeniu tym nawozem może wpływać na większe zachwaszczenie w uprawach. Pomijając wszystkie negatywne aspekty, obornik jest nawozem bardzo skutecznym, a także może być stosowany w uprawach ekologicznych. Nawóz w postaci obornika zazwyczaj stosuje się co 2-3 lata. Najlepszym terminem stosowania obornika jest jesień, mniej więcej do końca października. Należy jednak pamiętać że nawożenia nie należy przeprowadzać w przypadku, gdy gleba jest w stanie dużej wilgotności lub jest przemarznięta. Nawożenie obornikiem nie można również łączyć z zabiegiem wapnowania, ponieważ znacznie zmniejsza to skuteczność nawożenia. Wapno stosowane podczas zabiegu może wchodzić w reakcje chemiczne ze związkami azotowymi, znajdującymi się w oborniku, co może prowadzić do powstawania szkodliwego dla roślin amoniaku.

Pomiot ptasi jest nawozem również interesującym dla rolników, ponieważ zawiera dużą ilość składników pokarmowych, które są stosunkowo szybko uwalniane. Przed aplikacją pomiotu ptasiego należy przeprowadzić analizę zawartości składników pokarmowych, a także dostosować ten nawóz naturalny do uprawianych roślin, w celu uzyskania wysokiej efektywności nawożenia. Podczas nawożenia pomiotem ptasim należy przestrzegać zasad prawidłowego nawożenia, ponieważ przenawożenie gleby tym nawozem naturalnym może prowadzić do zasolenia gleby, szczególnie w azot oraz potas, a następnie do obniżenia plonu.

Duży udział zbóż w strukturze zasiewów w Polsce, prowadzi do zwiększonej produkcji słomy, która może być również stosowana jako nawóz naturalny. Słoma zawiera znaczną ilość składników pokarmowych, a poza tym może wpływać na zwiększenie substancji organicznej gleby, co skutkuje większą żyznością gleby. Podczas nawożenia słomą należy pamiętać o odpowiednim stosunku węgla do azotu (C:N), który powinien stanowić mniej więcej 10:1. Wprowadzenie nawozu ze słomy wpływa na większe namnażanie mikroorganizmów, które potrzebują do rozwoju znacznych ilości azotu w wyniku czego może to czasami prowadzić do zaburzenia stosunku C:N nawet w proporcji 100:1. Z tego względu, podczas nawożenia słomą warto pamiętać o dodatkowym wprowadzeniu azotu do gleby.

Jako nawóz naturalny bardzo często również stosuje się kompost, który wytwarzany jest z odpadów roślinnych oraz zwierzęcych w procesie kompostowania – rozkładania substancji organicznej poprzez mikroorganizmy w warunkach tlenowych. Kompost należy do nawozów, które są bogatym źródłem substancji organicznych, a także najtańszym materiałem użyźniającym glebę. 

Ryzyko przenawożenia nawozami naturalnymi jest bardzo znikome, lecz zawsze należy przestrzegać zasad prawidłowego ich stosowania ze względu na ryzyko zagrożenia dla środowiska naturalnego. Należy pamiętać, że stosowanie nawozów naturalnych w każdej postaci musi być zgodne z Programem Azotanowym. Nadmierne lub niewłaściwe stosowanie nawozów naturalnych może zwiększać ryzyko przedostania się do wód dużej ilości azotanów, które mogą stwarzać poważne zagrożenie dla zdrowia człowieka. Zgodnie z Dyrektywą Azotanową ilość azotu wprowadzana wraz z nawozami naturalnymi nie może przekroczyć 170 kg/ha rocznie. Zgodnie z Programem Azotanowym stosowanie nawozów naturalnych w postaci płynnej rozpoczyna się mniej więcej na początku marca tak dla użytków zielonych, jak i na gruntach ornych. Aplikacja nawozów naturalnych jesienią natomiast jest zróżnicowana i może trwać najpóźniej do 31 października na użytkach zielonych, zaś do 15 – 25 października na gruntach ornych.

 

Autor: Mariya Halka - Młodszy Specjalista ds. Rejestracji AGRO

 

© 2017 Synthos. All rights reserved.