Komunikat - Synthos AgroKomunikat |

Komunikat

  • /A

Niechemiczne metody walki ze szkodnikami i chorobami w sadach

W obowiązującej od stycznia 2014 r. integrowanej ochronie sadów najważniejsze znaczenie w ochronie drzew owocowych przed chorobami i szkodnikami mają metody niechemiczne, do których można zaliczyć tradycyjne  metody agrotechniczne, hodowlane, biologiczne oraz mechaniczne.

Przez metody agrotechniczne rozumie się zarówno zabiegi mające na celu zapobiegnięcie pojawieniu się chorób oraz szkodników, jak i zapewnienie drzewom dobrych warunków do wzrostu i owocowania, dzięki czemu wzrasta ich odporność. Celem zabiegów agrotechnicznych jest stworzenie z jednej strony najlepszych warunków do bytowania roślin i jak najgorszych dla pasożyta. Do zabiegów, które wpływają bezpośrednio na zdrowotność drzew należy prawidłowe cięcie, dzięki któremu obniża się i rozluźnia korony drzew stwarzając tym samym gorsze warunki dla infekcji lub osiedlania się szkodników, a ułatwia dotarcie cieczy grzybo- lub owadobójczej do wszystkich gałęzi, zwiększając skuteczność zabiegów chemicznych. Mówiąc o zabiegach agrotechnicznych trzeba mieć także na uwadze właściwe nawożenie (przykład: w rejonach częstego występowania zarazy ogniowej należy ograniczyć nawożenie azotowe, a w razie potrzeby zwiększyć o około 25% dawkę nawozów potasowych i lekko zakwasić glebę do pH 5,5-6,5), wykorzystywanie do nasadzeń zdrowego materiału nasadzeniowego, wybór stanowiska pod sad, izolację przestrzenną od starych zaniedbanych sadów, oraz uwzględnienie naturalnej odporności odmian na choroby.

Bardzo istotne znaczenie ma również zadarnienie międzyrzędzi drzew, ponieważ umożliwia wjechanie do sadu opryskiwaczem i opryskiwanie drzew wczesną wiosną  nawet w okresach silnych opadów deszczu, kiedy opryskiwania przeciwko chorobom, a zwłaszcza parchowi, są najbardziej potrzebne.

Ważną rolę w profilaktyce ochrony drzew odgrywają metody mechaniczne (zabiegi higieniczne) takie jak wycinanie i usuwanie porażonych pędów lub całych drzew, usuwanie suchych gałęzi i spadów, dezynfekcja pomieszczeń i narzędzi. Usuwanie zaschniętych lub chorych np. zrakowaciałych gałęzi zapobiega rozprzestrzenianiu się  grzybów lub bakterii chorobotwórczych. Bardzo ważne jest wycinanie wszystkich pędów porażonych przez mączniaka prawdziwego, dopiero wówczas opryskiwanie drzew środkami ochrony roślin daje dobre wyniki. Zbieranie jesienią lub zimą zaschniętych, zgniłych owoców, tzw. mumii, może znacząco zmniejszyć porażenie owoców w latach następnych. Do zabiegów mechanicznych należy także np. wycinanie gniazd gąsienic namiotnika lub kuprówki rudnicy czy zakładanie na pnie drzew opasek do wyłapywania agrofagów. Wiele szkodników i form przetrwalnikowych grzybów zimuje na opadłych liściach oraz obumarłych gałązkach; dlatego takie zabiegi mechaniczne jak przyorywanie, zakopywanie, grabienie, palenie maja także swoją wartość w profilaktyce ochrony sadów.

Wspomniane tu cięcie drzew, jako jeden z zabiegów higienicznych, musi być wykonane przez wykwalifikowanego pracownika, gdyż nie wykwalifikowany może wyrządzić duże szkody przez wycinanie konarów, które nie powinny być usunięte, a także przez złą technikę cięcia. Przy wycinaniu wszystkich gałęzi, zarówno cienkich jak i grubych, należy się starać aby powierzchnia rany była jak najmniejsza.

Cięcie wywiera pozytywny wpływ na zdrowie drzew. W czasie cięcia usuwa się pędy chore lub zamarłe gałęzie na których mogą rozwijać się grzyby pasożytnicze i saprofityczne, ograniczając w ten sposób dalsze rozprzestrzenianie się chorób.  Usuwanie porażonych pędów odgrywa ważną rolę w zwalczaniu mączniaka jabłoni i brunatnej zgnilizny drzew pestkowych. Przez cięcie drzew regulujemy wielkość drzew i zagęszczenie gałęzi stwarzając warunki do skutecznego opryskiwania. Pamiętajmy o tym, że w czasie cięcia powstają także zranienia, a powstałe rany stanowią wrota dla zakażenia przez grzyby powodujące zrakowacenia miejscowe lub też zamieranie  gałęzi, konarów , a czasem całych drzew. Do takich grzybów należą Nectria galligena, Pezicula alba, i inne. Jednym z ważnych zabiegów jest smarowanie wszystkich większych ran natychmiast po cięciu środkami ochrony roślin w formie past, oraz opryskiwanie zarejestrowanymi środkami ochrony roślin. Podczas cięcia drzew zachodzi możliwość mimowolnego zakażenia ich niektórymi chorobami jak np. srebrzystość liści, czy zaraza ogniowa powodowana przez bakterie. Sekatory, piły i nożyce używane do cięcia porażonych drzew po każdorazowym użyciu należy dezynfekować w 70% denaturacie lub 10% roztworze podchlorynu sodu, 3% lizolu.

Wycięte pędy i gałęzie należy wywieźć z sadu i spalić. Pozostawienie pod drzewami rozdrobnionych gałęzi nie likwiduje zagrożenia chorobami, bowiem pozostałe tam zarodniki grzybów w dalszym ciągu mogą się na nich rozwijać i być źródłem kolejnych infekcji.

Mówiąc o integrowanej ochronie sadów warto wspomnieć o biologicznej metodzie walki ze szkodliwymi organizmami, która polega na wykorzystywaniu pasożytów lub drapieżców do niszczenia  szkodników np. wykorzystanie ośca korówkowego do niszczenia bawełnicy korówki, biedronek - do niszczenia kolonii mszyc, kruszynka do zwalczania owocówki jabłkóweczki i owocówki śliwkóweczki, i wiele innych. Coraz powszechniejsze staje się również wykorzystywanie feromonów.

 W niektórych przypadkach metody niechemiczne okazują się mało skuteczne lub niemożliwe do zastosowania. Wówczas istnieje konieczność wykonania zabiegów chemicznymi środkami ochrony roślin. Pamiętajmy jednak, że metody agrotechniczne, mechaniczne czy biologiczne choć w ochronie roślin mają na ogół znaczenie pomocnicze,  są często, pomijając  już obowiązek stosowania wynikający z integrowanej ochrony, bardzo konieczne i mogą wyraźnie zwiększyć skuteczność chemicznej walki ze szkodnikami i chorobami w sadach.

 

Autor: Małgorzata Dulska – Ekspert ŚOR Synthos AGRO

© 2017 Synthos. All rights reserved.