Komunikat

  • /A

Zbiory kukurydzy

W Polsce kukurydzę w głównej mierze uprawia się dla produkcji kiszonki, wykorzystywanej do karmienia bydła, a także na ziarno w celu żywienia drobiu oraz trzody chlewnej. Kiszonki z kukurydzy zalicza się do jednych z najbardziej wartościowych pasz stosowanych w żywieniu wysokomlecznych krów. Jednym z elementów uzyskania dobrej jakości paszy dla zwierząt jest wyznaczenie prawidłowego terminu zbioru kukurydzy. Ustalenie terminu zbioru może zależeć od wczesności odmiany, a także od warunków atmosferycznych.

Zbiory kukurydzy pastewnej na kiszonkę zazwyczaj rozpoczyna się we wrześniu, jednak w tym roku w Polsce zbiory na kiszonkę już powoli dobiegają końca, ze względu na ich wczesne rozpoczęcie w tym sezonie jeszcze pod koniec sierpnia. Kukurydza pastewna, uprawiana na kiszonkę wraz ze stopniem dojrzewania nie traci na swojej wartości ze względu na gromadzenie większej ilości składników pokarmowych, które powodują zwiększenie jej wartości energetycznej. Należy jednak pamiętać, że kukurydzę na kiszonkę najlepiej jednak zbierać w momencie, kiedy większość liści na roślinie jeszcze są zielone. Zwlekanie z terminem zbioru kukurydzy na kiszonkę może skutkować większym transportem składników pokarmowych z części wegetatywnych rośliny do ziaren kukurydzy. Podczas zbiorów kukurydzy przeznaczonej na kiszonkę szczególną uwagę należy również zwrócić na zawartość suchej masy. Rolnicy twierdzą, że zawartość suchej masy powinna średnio wynosić około 35% w przeliczeniu na całą roślinę. Dobrym sposobem na wyznaczenie optymalnego terminu zbioru kukurydzy na kiszonkę jest obserwowanie pojawienia się na ziarniaku linii mlecznej. Czynnikiem decydującym o właściwym terminie zbioru jest położenie linii mlecznej na ziarniaku. Jeżeli linia mleczna znajduje się mniej więcej w położeniu 1/3 ziarniaka, obserwując go z górnej części, można przyjąć że zawartość suchej masy waha się na poziomie 25-30%, jeżeli zaś linia mleczna znajduje się mniej więcej w połowie ziarniaka, zawartość suchej masy wynosi około 35%, co świadczy o idealnym terminie dla zbioru kukurydzy na kiszonkę. Nie zawsze jednak taka metoda ma 100% pewność w wyznaczeniu zawartości suchej masy w ziarniakach, ponieważ parametr ten może zależeć od warunków atmosferycznych, a także cech konkretnej odmiany. W celu dokładniejszej analizy zawartości suchej masy należałoby wykonać badania laboratoryjne metoda suszarkową w 105°C.

Wczesne wykoszenie kukurydzy, przeznaczonej na kiszonkę może skutkować nieprawidłowym przebiegiem procesów fermentacyjnych, w wyniku czego powstaje duża ilość kwasów, zwłaszcza kwasu octowego. Przedwczesna produkcja kiszonki może również mieć wpływ na znaczne obniżenie zawartości skrobi, co prowadzi także do niższej wartości energetycznej kiszonki. Należy również podkreślić, że proces produkcji kiszonki jest procesem bardzo złożonym oraz wykazuje ogromny wpływ na wydajność produkowania mleka przez  krowy, a także na jego jakość.

Zbiory kukurydzy, uprawianej na ziarno zazwyczaj przypadają na początek października i mogą trwać nawet do połowy listopada.  Dla zbioru kukurydzy przeznaczonej na ziarno stosuje się różne metody: omłot ziarna, zbiór kolb lub zbiór całych roślin. Kukurydzę ziarnową najczęściej zbiera się za pomocą kombajnu, a następnie uzyskane ziarna poddaje się procesowi suszenia lub kiszenia. Kukurydza zbierana w postaci kolb zazwyczaj podlega rozdrobnieniu, a następnie wykorzystuje się do kiszenia. Optymalny termin dla zbioru kukurydzy na ziarno jest wtedy, kiedy ilość ziaren w kolbie stanowi około 80-85%. Większość rolników wyznacza termin zbioru w zależności od momentu pojawieniu się tzw. czarnej plamki na ziarniakach kukurydzy. Stadium czarnej plamki na ziarniakach kukurydzy świadczy o zamknięciu kanalików, które doprowadzają substancje odżywcze oraz wodę do ziarniaków i świadczy o zakończeniu ich wzrostu oraz pełnej dojrzałości fizjologicznej. Termin zbioru zazwyczaj ustala się na 2-4 tygodnie po pojawieniu się czarnej plamki na ziarnach kukurydzy. Zbiory kukurydzy wymagają zachowania dokładnych terminów, ponieważ wraz z dłuższym okresem przetrzymywania dojrzałej kukurydzy w polu wzrasta ryzyko pojawienia się chorób, głownie powodowanych przez grzyby z rodzaju Fusarium spp. Grzyby z tego rodzaju powodują znaczne obniżenie wartości plonu kukurydzy, a ich zdolność do wytwarzania mykotoksyn może również mieć negatywny wpływ na zdrowie zwierząt, karmionych zainfekowanymi ziarnami. Rozwój chorób grzybowych może głownie mieć miejsce w przypadku wysokiej wilgotności, gdy liście okrywowe kolb kukurydzy zatrzymują znaczne ilości wody. Wyzwaniem w tej sytuacji jest podjęcie decyzji czy przeczekać na lepsze wysuszenie kolb kukurydzy, ale ponieść ryzyko rozwoju chorób grzybowych, czy jednak zebrać plon wcześniej, lecz zainwestować większe koszty w proces suszenia ziaren kukurydzy. Proces suszenia odgrywa ogromną rolę w procesie późniejszego przechowywania, a także rozdrabniania ziaren. Łatwość dosuszania ziarna jest parametrem zależnym od: warunków dojrzewania, typu ziarna, a także od cech genetycznych uprawianej odmiany. Po zbiorach ziarno musi łatwo ulegać zgniataniu oraz rozdrabnianiu, ze względu na lepszą strawność ziaren rozdrobnionych niż w całości przez hodowane zwierzęta.

Niestety w tym sezonie poprzez niesprzyjające warunki pogodowe oraz małą ilość opadów wiele roślin kukurydzy osiągnęło zaledwie półtora metry wysokości, a także nie wykształciło kolb. Bardzo dużo roślin na plantacjach kukurydzy wyglądały niemal w całości zaschnięte. Z tego względu dla wielu rolników zbiory kukurydzy w tym sezonie są nieopłacalne oraz wielu z nich poniesie ogromne straty. Ponadto oprócz warunków atmosferycznych bardzo często przyczyną strat w plonie kukurydzy na ziarno może być ogryzanie kolb przez sarny, jelenie lub dziki, a także wydziobywanie ziaren przez ptaki.  

W celu uniknięcia strat związanych z niesprzyjającymi warunkami pogodowymi, a także rozwojem czynników chorobotwórczych, należy dobrze przeanalizować kończący się sezon oraz wybrać do uprawy najlepsze odmiany kukurydzy, a także właściwe zabiegi agrotechniczne w następnym sezonie, które zapewnią uzyskanie wysokiego plonu o dobrej jakości.

 

Autor: Mariya Halka - Młodszy Specjalista ds. Rejestracji AGRO

 

Obejrzyj 5 odcinek "Z myślą o polskim rolniku" - żniwa kukurydzy w województwie warmińsko-mazurskim

© 2017 Synthos. All rights reserved.