Parametry opisujące charakterystykę formulacji SL
Parametrem najlepiej opisującym charakterystykę formulacji SL jest stabilność roztworu, czyli zdolność do tworzenia jednorodnego i stabilnego roztworu w cieczy użytkowej. Dobra stabilność roztworu to również brak krystalizacji substancji czynnej w cieczy roboczej oraz zapewnienie, że w każdym momencie podczas wykonywania oprysku na chronione uprawy trafia taka sama i odpowiednia dawka substancji czynnej.
Formy użytkowe SL są jednymi z pierwszych, które były stosowane do formulacji substancji czynnych środków ochrony roślin. Starsze generacje substancji czynnych miały bardzo często postać kwasów, dlatego formułowanie ich w formie użytkowej SL było możliwe i bardzo praktyczne. Wiele z tych substancji stosowanych jest z powodzeniem w formie SL również dzisiaj, np. glifosat, 2,4-D, MCPA, dikamba, czy bentazon. Wśród nowszych substancji czynnych w formie SL można spotkać acetamipryd oraz imazamoks.
Substancje czynne nowszych generacji zazwyczaj nie mają odpowiednich własności, żeby można je było produkować w formie użytkowej SL, stąd obecnie ilość substancji aktywnych formułowanych w tej formie użytkowej nie jest bardzo szeroka. Niemniej ze względu na wciąż dużą popularność produktów opartych na glifosacie, czy substancjach z grupy fenoksykwasów, cały czas stanowią istotną grupę ważnych pozycji wśród środków ochrony roślin.
Typowy skład formy użytkowej SL
Forma użytkowa SL jest przeważnie prosta w swoim składzie, jednak czasem spotykane są bardziej skomplikowane receptury, zwłaszcza gdy trzeba zapobiec krystalizacji substancji aktywnej lub gdy zastosowane są adiuwanty wewnętrzne mające na celu zwiększenie skuteczności biologicznej środka.
Typowy środek ochrony roślin w formie użytkowej SL ma następujący skład:
– substancja czynna – 5-70%
– neutralizator – 0-25%
– zwilżacz/adiuwant – 0-20%
– subst. przeciw zamarzaniu – 0-10%
– subst. przeciwpienna – 0.02-0.1%
– woda – do 100%
Jako neutralizatory najczęściej stosowane są wodorotlenki sodu i potasu, woda amoniakalna, dimetyloamina i izopropyloamina. Ich zadaniem jest przekształcenie kwasowej substancji czynnej w formę jej soli, która jest rozpuszczalna w wodzie i w związku z tym możliwa do wyprodukowania w formulacji SL, a także zapewnienie odpowiedniej wartości pH produktu.
Zalety i wady formy użytkowej SL
Wśród zalet formy użytkowej SL można wyróżnić to, że nie zawierają ona rozpuszczalników (choć zdarzają się wyjątki), jest łatwa do mieszania oraz dość łatwa i relatywnie tania w produkcji. Ponadto charakteryzuje ją niska lotność oraz niska fitotoksyczność.
Natomiast wśród wad formy użytkowej SL wymienia się drogi i skomplikowany transport, wrażliwość na przemrożenia, możliwość spowodowania korozji metali, a także słabą odporność na zmywanie oraz słabą zwilżalność i pokrycie powierzchni rośliny w przypadku braku zawierania adiuwantów. Forma ta może być wrażliwa na twardość wody.
Badania jakościowe środków ochrony roślin w formie użytkowej EC
Podstawowym badaniem, którym poddaje się ochrony roślin w formie użytkowej EC jest identyfikacja zawartości substancji czynnej. Ważna jest również ocena własności fizycznych, takich jak:
– kwasowość i/lub zasadowość (MT 191) lub zakres wartości pH
– (MT 75.3)stabilność roztworu (MT 41.1)
– pienność (MT 47.3)
Istotna również jest stabilność podczas przechowywania, zarówno w niskiej temperaturze (0°C przez 7 dni) (MT 39.3), jak i w podwyższonej temperaturze (MT 46.3):
a) 54 °C przez 2 tygodnie
b) 40 °C przez 8 tygodni
c) 30 °C przez 18 tygodni

Zdjęcie: Barwa formulacji SL może być różna i zależy od rodzaju substancji czynnej oraz rodzaju zastosowanego zwilżacza/adiuwanta
Autor: Piotr Paleń – R&D Director