Zaprawianie nasion to jeden z tych zabiegów, o których mówi się stosunkowo niewiele, choć w praktyce może decydować o powodzeniu całej uprawy. Wielu rolników zastanawia się, czy zaprawa rzeczywiście jest potrzebna, jak wybrać odpowiednie rozwiązanie i na ile przekłada się ono na kondycję plantacji w kolejnych etapach wegetacji. Wątpliwości budzą również kwestie związane z terminem zaprawiania, skutecznością ochrony oraz opłacalnością takiej inwestycji.
Jednocześnie rosnące znaczenie zdrowego startu roślin sprawia, że temat wraca przed każdym sezonem siewów. W obliczu zmiennych warunków pogodowych i presji chorób coraz więcej producentów szuka rozwiązań, które pozwolą zabezpieczyć uprawę już od pierwszych dni po wysiewie.
O najczęstszych pytaniach związanych z zaprawianiem materiału siewnego, zasadach doboru zapraw oraz korzyściach wynikających z ich stosowania rozmawiamy z ekspertem Synthos Agro – dr inż. Anetą Lisowską.
Pani Aneto – po co zaprawia się nasiona?
Zaprawianie materiału siewnego to ważny etapy produkcji roślinnej, mający bezpośredni wpływ na kiełkowanie nasion, zdrowie roślin i ich wydajność, a także ogólną jakość plonów. Produkty do zaprawiania mogą służyć, m.in. do ochrony nasion i kiełkujących siewek przed chorobami grzybowymi (odglebowymi czy przenoszonymi z materiałem siewnym).
Generalnie, warto nadmienić, że choroby grzybowe są przyczyną 15-20% strat w uprawach, a w niektórych – skrajnych przypadkach, nawet do 50%. Zabieg zaprawiania należy zatem rozważać w kategorii inwestycji, a nie kosztu jaki trzeba ponieść w związku z założeniem plantacji. W przypadku niektórych chorób – takich jak zgorzel siewek, śnieć cuchnąca, głownia pyląca czy pleśń śniegowa, jest to jedyny skuteczny sposób ich zwalczenia. Zaprawy nasienne zapewniają także bardziej wyrównane wchody i rozwój roślin, jest to także najtańszy sposób zabezpieczenia zasiewów na wczesnym etapie rozwoju siewek. Odpowiednio zabezpieczony łan już na starcie, stanowi podstawę do dalszych zabiegów ochronnych.
Czy zaprawianie naprawdę zwiększa plon?
Zaprawianie materiału siewnego jest jednym z najbardziej efektywnych sposobów ochrony roślin na początku wegetacji, ponieważ substancja aktywna środka jest rozłożona bezpośrednio na ziarniakach i chroni siewkę od momentu kiełkowania.
Korzyści z zaprawiania są zwykle największe w latach o chłodnej i wilgotnej pogodzie, gdy rośliny dłużej pozostają narażone na infekcje patogenów glebowych i odnasiennych. Pozytywny wpływ zapraw nasiennych na plon wynika przede wszystkim z utrzymania optymalnej obsady roślin, wyrównania ich wschodów, lepszego rozwoju systemu korzeniowego oraz zapewnienia przeżywalności siewek, co przekłada się na lepsze wykorzystanie potencjału plonowania roślin. Zabezpieczone rośliny cechują się lepszym wigorem początkowym i mają większą zdolność do wykorzystania wody i składników pokarmowych. Z ekonomicznego punktu widzenia zaprawianie jest często uznawane za jeden z najbardziej opłacalnych zabiegów w technologii produkcji zbóż, ponieważ relatywnie niewielki koszt ochrony może zabezpieczyć znaczną część potencjalnego plonu.
Jak działa zaprawa nasienna?
Fungicydowe zaprawy nasienne działają poprzez naniesienie substancji aktywnych bezpośrednio na powierzchnię ziarniaków przed siewem, dzięki czemu ochrona rozpoczyna się już w momencie ich kiełkowania. Substancja, bądź substancje aktywne zawarte w środku tworzą wokół ziarniaków barierę ochronną, mogą być także pobierane przez rozwijającą się siewkę i przemieszczane do jej tkanek.
Zaprawy fungicydowe działają poprzez niszczenie patogenów znajdujących się na okrywie nasiennej lub w jej bezpośrednim otoczeniu. Produkty te zwalczają patogeny przenoszone z materiałem siewnym oraz grzyby chorobotwórcze obecne w glebie. Ochrona w początkowych fazach rozwoju ma szczególne znaczenie, ponieważ młode rośliny są najbardziej podatne na infekcje, a uszkodzenia na tym etapie prowadzą do ubytków w obsadzie i słabszego rozwoju łanu. Zaprawianie pozwala więc zachować większą liczbę zdrowych roślin na jednostce powierzchni.
Najlepsza zaprawa nasienna – którą wybrać?
Najlepsza zaprawa nasienna to nie ta zawierająca najwięcej substancji aktywnych, lecz taka, która jest dopasowana do zagrożeń występujących na danym polu.
Z punktu widzenia producenta rolnego najlepsza zaprawa to taka, która zapewnia wysoki i równomierny poziom wschodów, skutecznie chroni siewki w pierwszych tygodniach po siewie oraz utrzymuje optymalną obsadę roślin. To właśnie zachowanie zdrowej obsady jest głównym mechanizmem, dzięki któremu zaprawianie może zwiększać plon. Wybierając zaprawę nasienną, warto przede wszystkim uwzględnić gatunek uprawy, termin siewu, historię pola oraz choroby najczęściej występujące w gospodarstwie.
Dobrym wyborem są zaprawy nasienne polskiego producenta środków ochrony roślin Synthos Agro, którego produkty do zaprawiania nasion gwarantują łatwą w użyciu i niezawodną ochronę, niezależnie od rodzaju uprawy. Dla przykładu mowa tu o środkach jednoskładnikowych takich jak: Fludio Żel 025 FS oraz Grangello 025 FS. Produkty te umożliwiają ochronę przed chorobami takimi jak: pleśń śniegowa zbóż i traw (jęczmień i pszenica ozime), śnieć cuchnąca pszenicy (pszenica ozima i jara), zgorzel siewek (jęczmień i pszenica ozime i jare, pszenżyto i żyto ozime), pasiastość liści jęczmienia (jęczmień ozimy) oraz głownia źdźbłowa żyta (żyto ozime). Środki działają systemicznie ograniczając rozwój i produkcję zarodników oraz rozrastanie się grzybni patogenów. Zapewniają równomierne pokrycie ziarniaków substancją aktywną i bardzo dobre przyleganie do nasion (co oznacza zminimalizowane ryzyko minimalne osypywania się).
Zaprawy Fludio Żel 025 FS oraz Grangello 025 FS to skuteczność potwierdzona licznymi badaniami, a także gwarancja wysokiej jakości formulacji cechującej się zrównoważonym składem (dzięki obecności m.in. składników biodegradowalnych, pochodzenia naturalnego czy ze źródeł odnawialnych).
Kiedy zaprawiać nasiona – ile dni przed siewem?
Z praktycznego punktu widzenia najlepiej zaprawiać nasiona bezpośrednio przed siewem lub maksymalnie kilka dni przed planowanym wysiewem, tak aby zaprawione ziarno było przechowywane jak najkrócej. Dzięki temu ogranicza się ryzyko uszkodzenia warstwy zaprawy oraz zachowuje wysoką jakość materiału siewnego. Jednak kluczowe znaczenie ma nie sam odstęp czasu, lecz prawidłowe wykonanie zabiegu i odpowiednie przechowywanie zaprawionego materiału siewnego, które pozwalają utrzymać wysoką skuteczność ochrony i dobrą zdolność kiełkowania. Pod względem praktycznym równie ważne jest, aby przed zaprawianiem materiał siewny był dobrze oczyszczony i suchy, zaprawa została równomiernie naniesiona na wszystkie nasiona, a zaprawione ziarno było przechowywane w suchym i chłodnym miejscu.
Mamy nadzieję, że przedstawione informacje pomogą Wam lepiej zrozumieć rolę zapraw nasiennych w ochronie upraw oraz świadomie dobrać rozwiązania dopasowane do potrzeb własnego gospodarstwa.
Wybór odpowiedniej zaprawy to decyzja podejmowana jeszcze przed siewem, ale jej efekty mogą być widoczne przez cały sezon. Warto więc traktować ten element technologii uprawy jako inwestycję w zdrowy start roślin, wyrównane wschody i pełne wykorzystanie potencjału plonowania. Życzymy trafnych wyborów i udanego sezonu
