Forma użytkowa SC jest oznaczeniem stabilnej zawiesiny substancji czynnej w fazie wodnej, przeznaczonej do stosowania po rozcieńczeniu wodą. Dowiedz się więcej na temat jej parametrów, definicji, typowego składu oraz wad i zalet.
Parametry formulacji SC
Parametrami najlepiej opisującym charakterystykę formulacji SC są:
– test wylewności – potwierdzający zdolność produktu do wylania z opakowania
– spontaniczność dyspergowania, zawieszalność i test mokrego sita – potwierdzające zdolność produktu do tworzenia jednorodnej zawiesiny po rozcieńczeniu w wodzie oraz prawidłowy przebieg procesu oprysku.
Forma użytkowa SC powstała między innymi dlatego, żeby zniwelować wady formy użytkowej WP, czyli głównie pylenie oraz trudności w odmierzaniu dawki i w aplikacji.
Z biegiem czasu okazało się, że jej zalety są bardzo istotne i stała się dzięki temu jedną z najpopularniejszych form użytkowych środków ochrony roślin. Sprzyjały temu również własności fizykochemiczne opracowywanych substancji aktywnych, które miały coraz mniejszą rozpuszczalność w wodzie i w różnych rozpuszczalnikach i z tego powodu były trudne do formulacji w najprostszych formach użytkowych SL i EC. Z kolei niska rozpuszczalność w wodzie jest jednym z głównych warunków dla substancji aktywnej do jej formułowania wxformie użytkowej SC. Pozostałe istotne warunki to odpowiednio wysoka temperatura topnienia (najlepiej min. 80 ° C), a także bardzo dobra odporność na działanie wody.
Jak wygląda produkcja formy SC?
Technologia produkcji środków ochrony roślin w formie SC jest bardziej skomplikowana niż np. SL czy EC. Składa się z trzech głównych etapów:
-Przygotowanie i zmielenie zawiesiny substancji czynnej do osiągnięcia średniej wielkości cząstek ok. 2-4 mikronów – do tego służą młyny kuleczkowe.
-Przygotowanie zagęstnika.
-Standaryzacja – wymieszanie zmielonej zawiesiny, zagęstnika oraz innych substancji pomocniczych.
Wiele wskazuje na to, że forma użytkowa SC będzie w najbliższych latach zdecydowanie zwiększała swoją popularność względem innych form użytkowych.
Definicja formy użytkowej SC wg FAO/WHO
Formulacja SC składa się z zawiesiny drobnych cząstek substancji czynnej w fazie wodnej wraz z odpowiednimi składnikami. Po delikatnym mieszaniu produkt powinien być jednorodny i odpowiedni do dalszego rozcieńczania w wodzie.
Typowy skład formy użytkowej SC
W skład formy użytkowej SC wchodzi wiele surowców o różnych funkcjach. Najważniejsze z nich, decydujące o jakości danej receptury, to dyspergatory, zwilżacze oraz zagęstniki.
Typowy środek ochrony roślin w formie użytkowej SC ma następujący skład:
– substancja czynna – 10-50%
– zwilżacz/Dyspergator – 2-5%
– adiuwant – 0-20%
– subst. przeciw zamarzaniu – 4-10%
– subst. przeciwpienna – 0.1-0.5%
– biocyd/Konserwant – 0.02-0.1%
– zagęstnik – 0-0.5%
– woda – do 100%
Zalety i wady formy użytkowej SC
Wśród zalet formy użytkowej SC można wyróżnić to, że nie zawiera ona rozpuszczalników – jej bazą jest woda, dzięki temu można formułować wysokie stężenia substancji czynnych. Ponadto forma użytkowa SC jest łatwa do odmierzania dawki i mieszania, a także istnieje możliwość zastosowania adiuwantów wewnętrznych.
Natomiast wśród wad formy użytkowej SC wyróżnia się konieczność opracowania dobrej i stabilnej receptury, ponieważ może ona się rozwarstwiać i tworzyć osad na dnie opakowania. Ponadto forma ta jest wrażliwa na przemrożenie, a także na czystość i postać substancji czynnej.
Badania jakościowe środków ochrony roślin w formie użytkowej SC
Pierwszym badaniem jakościowym środków ochrony roślin w formie użytkowej SC jest identyfikacja samej substancji czynnej oraz jej zawartości. Następnie oceniane są własności fizyczne za pomocą takich czynników jak:
– kwasowość i/lub zasadowość (MT 191) lub zakres wartości pH (MT 75.3)
– wylewność (MT 148.1)
– spontaniczność dyspergowania (MT 160)
– zawieszalność (MT 184)
– test mokrego sita (MT 185)
– pienność (MT 47.3)
– wielkość cząstek (MT 187)
Przeprowadza się również badanie dotyczące stabilności podczas przechowywania, zarówno w niskiej temperaturze (0 °C przez 7 dni) (MT 39.3), jak i w podwyższonej temperaturze (MT 46.3):
a) 54 °C przez 2 tygodnie
b) 40 °C przez 8 tygodni
c) 30 °C przez 18 tygodni
Zdjęcie: Przykładowy wykres wielkości cząstek formulacji SC

Zdjęcie: Obraz mikroskopowy formulacji SC – widoczne cząstki substancji aktywnej

Autor: Piotr Paleń – R&D Director